ĐỒ GỐM SỨ CỔ TRUNG QUỐC

Ba hiệu đề lối triện thư có đánh dấu (*) đã làm được bà Chen Fang-pei 陳方琲 tự National Taiwan University of Science và Technology góp diễn giải. Shop chúng tôi xin được nhờ cất hộ lời cảm ơn trân trọng nhất.

Bạn đang xem: Đồ gốm sứ cổ trung quốc

Nguyễn Văn Thoa, Nguyên Hà

 

Hiệu đề bên trên gốm sứ cổ Trung Hoa, được gọi rộng là những ký hiệu hay cam kết tự được vẽ xuất xắc viết bên trên các thành phầm ấy, tức hoa áp 花押, họa áp 画押 và khoản 款, lạc khoản 落款, khoản thức 款识, luôn luôn thu hút sự quan tiền tâm của các nhà nghiên cứu về gốm sứ cổ cũng giống như các công ty sưu tập cổ vật. Nó rất có thể cho tưởng tượng về niên đại của sản phẩm, tín đồ hay xưởng chế tạo ra sản phẩm, người hay nơi thực hiện sản phẩm, với cả mục tiêu sử dụng ngoài công năng vật dụng chủ yếu của sản phẩm…

Tác trả Davison G., trong The Handbook of Marks on Chinese Ceramics (1994), phân nhóm những hiệu đề (marks) trên đồ gia dụng gốm sứ nước trung hoa thành: hiệu đề đế hiệu (imperial reign marks); hiệu đề địa điểm (place marks); hiệu đề hiến tặng hay chúc tụng (marks of dedication or good wishes); hiệu đề của thợ gỗ gốm (potters’ marks); hiệu đề ban thưởng (marks of commendation); các hình tượng dùng như hiệu đề (symbols used as marks); hiệu đề tưởng vọng (commemorative marks); hiệu đề niên đại (date marks) <2>. Mặc dù ở bảng liệt kê những hiệu đề với số lượng khá đa dạng mẫu mã (1839 hiệu đề), ông lại thu xếp theo đồ vật tự sau:

– đội hiệu đề viết theo lối khải thư (kaishu) gồm những: hiệu đề đế hiệu; hiệu đề 1 ký tự; hiệu đề 2 cam kết tự; hiệu đề 3 ký kết tự; hiệu đề 4 ký tự quần thể biệt vị chữ đường chế 堂製; hiệu đề 4 cam kết tự khu biệt vì chữ trai chế 齋製; hiệu đề 4 cam kết tự với chữ đường 堂 hoặc trai 齋 nhưng không có chữ chế 製; hiệu đề 4 ký tự quần thể biệt vị chữ chế 製; hiệu đề 4 ký tự quần thể biệt bởi chữ tạo 造; hiệu đề 4 ký tự khác; hiệu đề 5 cam kết tự; hiệu đề 6 cam kết tự; hiệu đề 7 cam kết tự; hiệu đề 8 ký tự; hiệu đề bên trên 8 ký tự; hiệu đề niên đại .

– đội hiệu đề viết theo lối triện thư (zhuanshu) bao gồm: hiệu đề đế hiệu; các hiệu đề với hiệu đề kết hợp hình tượng khác.

– Nhóm những biểu trưng dùng như hiệu đề.

Tác trả Trần Đức Anh sơn (2008), khi phân tích các hiệu đề trên đồ gia dụng sứ thời Nguyễn đặt làm cho ở Trung Hoa, có ghi nhận tương tự như rằng “dựa vào chân thành và ý nghĩa của văn tự, rất có thể phân một số loại hiệu đề thành các nhóm sau: hiệu đề đế hiệu; hiệu đề niên đại; hiệu đề địa danh; hiệu đề hiến tặng, chúc tụng; hiệu đề mang tác dụng vương huy; hiệu đề của người thợ gốm; hiệu đề ca ngợi, biểu dương; hiệu đề tưởng niệm; hiệu đề biểu tượng…” <1>. Phân các loại như thế, dẫu vậy trong phụ lục về hiệu đề, ông thu xếp theo đồ vật tự: hiệu đề 1 chữ Hán; hiệu đề 2 chữ Hán; hiệu đề 3 chữ Hán; hiệu đề 4 chữ Hán; hiệu đề bên trên 4 chữ Hán; hiệu đề viết theo phong cách chữ triện hoặc chữ lệ; chủ thể trang trí được viết như hiệu đề; số đông hình vẽ dùng như hiệu đề.

Có thể nhận thấy cả nhì bảng liệt kê của hai tác giả trên phần nhiều chú trọng tới việc phân loại cụ thể theo bề ngoài của các hiệu đề.

Tra cứu những tư liệu cũ, công ty chúng tôi nhận thấy Hobson R. L. Trong Chinese Pottery and Porcelain – An tài khoản of the Potter’s Art in china from Primitive Times khổng lồ the Present Day (1915) vốn đã lời khuyên sự phân nhóm và xếp loại những hiệu đề trên thiết bị gốm sứ Trung Hoa trọn vẹn theo ý nghĩa sâu sắc của chúng. Phần được Hobson rất xem xét là các hiệu đề chỉ địa điểm ở “hall marks” vì bao hàm trong đó gần như chữ đường 堂, trai 齋, đình 亭, hiên 軒, quán 館, phòng 房, 居 …, tức mọi nơi cư trú <3>. Theo Hobson, những hiệu đề này rất có thể là thương hiệu hiệu của xưởng sinh sản hoặc là tên của chỗ sẽ thực hiện các thành phầm gốm sứ đó. Không tính ra, như cố gắng của những nhà phân tích từ xưa đến nay, ông cũng xác lập niên biểu sử dụng của rất nhiều hiệu đề, lấy ví dụ như hiệu đề của người làm gỗ gốm… tuy nhiên sự phân biệt ý nghĩa sâu sắc của phần đông Hán trường đoản cú chỉ khu vực ở theo Hobson tất cả thể chưa đầy đủ và có khác biệt với bí quyết phân một số loại ngày nay, nghiên cứu và phân tích của Hobson cung ứng một số hiệu đề hiện nay thật sự khó khăn tìm thấy tiêu bản minh họa và thậm chí hoàn toàn có thể ít bạn biết đến.

Xin giới thiệu lại ở chỗ này một vài hiệu đề được liệt kê theo cách xếp các loại của Hobson cùng phần diễn giải của ông, với mẫu vẽ nguyên dạng hiệu đề (hình 1a~8a), để so sánh với đông đảo bảng phân loại thông dụng hiện nay, chẳng hạn của Davison. Ở một trong những chỗ, Hobson còn ghi kèm theo mốc thời gian sử dụng những hiệu đề đó. đầy đủ dạng hiệu đề đế hiệu, bởi đã tương đối quen thuộc, buộc phải xin được lược bớt. Chúng tôi ghi nhận theo Hobson, nhưng tất cả chú một số trong những điểm tồn nghi.

Lưu ý rằng hình mẫu vật in kèm chỉ mang tính tham khảo phụ thêm, vì chưa xuất hiện điều kiện thẩm định và đánh giá niên đại. Nhóm các hiệu đề đế hiệu tương tự như nhóm các hiệu đề niên đại, trên lý thuyết (cùng với số đông dấu hiệu khác như lối vẽ) rất có thể giúp cho các nhà sưu tập xác định được mốc về tuổi của thứ phẩm. Từ những hiệu đề có khi còn xác định được không ít tính chất khác của sản phẩm. Ví dụ điển hình về xuất xứ, như vùng nam china với những xưởng tiếp tế ở vùng Đức Hóa – Phúc Kiến, tên của các hiệu đề thường có chữ hưng 興, 記 <5>. Một trong những món bạch từ 白瓷 tương đối tinh xảo cùng trang nhã ghi hiệu đề đế hiệu màu xanh lá cây chàm <6> có lẽ đúng là đa số vật dụng cần sử dụng riêng mang lại hoàng gia. Hay như là 1 số hiệu đề lại chỉ thấy trên vật dụng sứ cam kết kiểu phân phối riêng cho thị trường Việt Nam. Mặc dù nhiên, một sản phẩm mang hiệu đề Khang Hi niên chế 康煕年製, dù chẳng thể được tiếp tế trước năm 1662, thì hoàn toàn rất có thể được chế tạo vào núm kỷ 20, 21 này.

Xem thêm: Thông Tin Tức Chuyển Nhượng Bóng Đá 24H, Thông Tin Chuyển Nhượng Bóng Đá 24H

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

Chú thích:

1. Hobson viết rằng Trần Quốc Trị Tạo 陳国治造 là hiệu đề vào trong thời điểm 1700. Tài liệu Trung Quốc bây giờ ghi nhận bao gồm nghệ nhân trần Quốc Trị thời Đạo Quang bên Thanh (1821-1850), có khoản thức là Trần Quốc Trị Tác 陳国治作.

2. Thiên Địa tuyệt nhất Gia Xuân 天地一家旾 là tên gọi một gian điện trong Viên Minh Viên 圓明園 của hoàng thất triều Thanh. Đây là hiệu đề của tự khí cần sử dụng trong điện ấy, giành riêng cho Từ Hi thái hậu, và vị vậy rất có thể xếp nó vào đội “Palace marks” chứ không hẳn hiệu đề để chúc mừng. Đại Nhã Trai 大雅齋 là khoản đi kèm với ấn triện Thiên Địa độc nhất Gia Xuân. Đáy những món từ khí này có hiệu Vĩnh Khánh ngôi trường Xuân 永慶長春. Đây mới là hiệu đề chúc mừng.

 

Tài liệu dẫn:

1. TRẦN ĐỨC ANH SƠN (2008), Đồ sứ ký kết kiểu thời Nguyễn. NXB Đại học tổ quốc Hà Nội.

2. DAVISON G. (1994), The Handbook of Marks on Chinese Ceramics. St. Andrews Press, Wells, Somerset.

3. HOBSON R. L. (1915), Chinese Pottery and Porcelain – An account of the Potter’s Art in trung quốc from Primitive Times to lớn the Present Day. Funk and Wagnalls Company, new york – Cassell và Company Limited, London.

4. DIỆP BỘI LAN 叶佩兰 (chủ biên) (2006), Cổ từ bỏ thu tàng nhập môn bách khoa 古瓷收藏入门百科. Cat Lâm xuất phiên bản tập đoàn hữu hạn nhiệm vụ công ty 吉林出版集团有限责任公司.

5. HOÀNG XUÂN HOÀI, TRỊNH KIM CẦN 黄春淮 郑金勤 (2003), Đức Hóa thanh hoa ngũ thái trường đoản cú toàn thư 德化青花五彩瓷全书. Phúc loài kiến mỹ thuật xuất phiên bản xã 福建美术出版社.

6. THẢO THIÊN LÍ 草千里 (2004), Trung Quốc bạch từ giám định 中国白瓷鉴定. Phân tách Giang đại học xuất phiên bản xã 浙江大学出版社.